Ścieżka przyrodnicza Górki Bachowskie - buczyna

2006-08-11

PTAKI PÓL I ŁĄK

SkowronekGąsiorekWśród pól i łąk w okresie lęgowym spotykamy ptaki charakterystyczne dla krajobrazu rolniczego. Wiele z nich, w krajach Europy Zachodniej, w wyniku intensyfikacji rolnictwa stało się bardzo rzadkimi. Na trasie ścieżki edukacyjnej można zobaczyć m.in.: skowronka, trznadla oraz gąsiorka. Samiec skowronka wykonuje charakterystyczne loty tokowe - wzbija się w powietrze, zawisa i bardzo donośnie śpiewa.

Gatunek ten prowadzi bardzo skryty tryb życia, ukrywając się wśród upraw oraz łąk. Samca trznadla można łatwo rozpoznać po dźwiękach, które wydaje przesiadując na szczycie krzewu. Gąsiorek często przebywa na odkrytym posterunku na krzewie lub paliku wśród pól, skąd obserwuje okolicę wypatrując zdobyczy. Mimo swoich niewielkich rozmiarów potrafi ona upolować nawet mysz. Jednak główny jej pokarm stanowią duże owady, które gromadzi w pobliżu gniazda, nabijając je na ostre gałązki lub kolce, dlatego też chętnie lęgnie się w kolczastych krzewach takich jak tarnina i róża.

ModraszkaBogatkaKowalikKopulujące ziębyPTAKI LEŚNE

W lesie porastającym Górki Bachowskie lęgnie się kilkadziesiąt gatunków ptaków. Najliczniej reprezentowane są ptaki wróblowe. Spotykamy tutaj ziębę - najpospolitrzy gatunek awifauny naszego kontynentu, zasiedlający wszelkie typy zadrzewień. Samiec ma charakterystycznie niebieskoszarą głowę oraz białewstawki na skrzydle, samica natomiast jest szarobrunatna. Licznie lęgną się tutaj ptaki gniazdujące w dziuplach, do których należy m.in. dzięcioł duży.

W przeciwieństwie do innych ptaków ma on po dwa palce skierowane do przodu i do tyłu, co umożliwia mu doskonałą przyczepność do kory drzew. Jego długi język (20cm), zakończony zadziorami, pokryty jest lepką wydzieliną. Przystosowania te umożliwiają wyciąganie owadów ukrytych głęboko w drewnie.

Kolejnym gatunkiem mieszkającym w dziuplach jest kowalik. Samodzielnie jednak ich nie wykuwa, zajmuje te opuszczone przez dzięcioły. Kowalik potrafi zmniejszać średnicę zbyt dużego otworu wejściowego oblepiając go gliną. Gatunek ten jest naszym jedynym ptakiem, który potrafi chodzić po pniu i gałęziach głową w dół, wyszukując owady w szczelinach kory.

Równie licznie występują tutaj najpospolitsze sikory bogatka oraz modraszka. Gniazdują one w dziuplach oraz budkach lęgowych. Ptaki te karmią pisklęta wyłącznie owadami. jedna rodzina sikor w ciągu roku zjada około 50 kg insektów.



SKRZYP OLBRZYMI (Equisetum telmatela)

Chabry w zbożuLiczne doliny (Jary)To największy rodzimy gatunek skrzypu. Poza rozmiarami, charakteryzuje się on wytwarzaniem dwóch rodzajów pędów. Wczesną wiosną pojawiają się żółtobrązowe pędy płodne (zarodnionośne), które po wysypaniu się zarodników obumierają.

Latem z podziemnego kłącza wyrastają grube, zielone pędy płonne dorastające do 1,5m wysokości. Ten rzadki i chroniony gatunek najczęściej spotykany w miejscach wilgotnych, ocienionych - przy Źródliskach, wzdłuż potoków i rzek. Wraz z zanikaniem jego naturalnych stanowisk coraz częściej pojawia się na siedliskach silnie zmienionych przez człowieka np. przy drogach, na nasypach kolejowych oraz w rowach.

Krajobraz Górek Bachowskich urozmaicają liczne doliny (jary) głęboko wcinające się w stoki pagórów. Zostały one wyrzeźbione przez wody potoków w miękkim, podatnym na erozję, pylastym podłożu. Większością z nich nadal płynie bądź sączy się woda. Podmokłe dna jarów stanowią dogodne miejsce do rozwoju roślinności siedlisk wilgotnych.

Pędy zarodnikowe
skrzypu olbrzymiegoBuk zwyczajnyDrzewami pomnikowymi mogą zostać pojedyncze drzewa lub ich skupienia (aleje), które cechują się wyjątkowymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi czy też historycznymi. Najczęściej ochroną pomnikową obejmowane są zdrowe, sędziwe drzewa o okazałych rozmiarach.

Orientacyjne minimalne wymiary obwodu pnia, mierzone na wysokości 1,3 m (w tzw. pierśnicy), klasyfikujące drzewo jako pomnik to:
- 2,5m - sosna zwyczajna, jodłapospolita, modrzew europejski, świerk pospolity, jesion zwyczajny oraz wszystkie gatunki klonów, wiązów i olch,
- 3m - buk zwyczajny, lipa drobnolistna i szerokolistna, dąb szypułkowy i bezszypułkowy oraz wszystkie gatunki wierzb,
- 4m - topola biała i czarna.

LAS BUKOWY

Kopytnik pospolitySzczawik zajęczyGórki Bachowskie porasta ubogi florystycznie i siedliskowo las bukowy tzw. kwaśna buczyna niżowa. W zwartym i niemal równowiekowym drzewostanie dominuje buk zwyczajny - drzewo o charakterystycznej srebrzystoszarej, gładkiej korze i prostym pniu. Owoce buka (bukiew) - lśniące, brązowe orzeszki umieszczone po 2 w kolczasto - filcowej okrywie są jadalne. Zawierają one dużo oleju, dlatego też stanowią przysmak wielu zwierząt leśnych m.in.: wiewiórki, sójki a nawet dzika. Liście buka, duże i eliptyczne skutecznie ograniczają dostęp promieni słonecznych do dna lasu. Silne zacienienie i zakwaszenie podłoża sprawia, że roślinność runa jest bardzo uboga lub miejscami brak jej zupełnie, a dno lasu pokrywa tylko warstwa opadłych liści bukowych.

BukiewEliptyczny liść bukaNieliczne gatunki runa, które możemy tutaj spotkać to przede wszystkim małe byliny: konwalijka dwulistna - pospolita roślina o trujących, czerwonych jagodach, czy szczawik zwyczajny - roślina cieniolubna o liściach podobnych do liści koniczyny, jednak bardzo wrażliwych na działanie promieni słonecznych. Przy silnym nasłonecznieniu, a także w nocy składają się wzdłuż nerwu. W runie lasu sporadycznie występują również gatunki objęte ochroną częściową: bluszcz pospolity - pnącze o zimnozielonych liściach i kopytnich pospolity o błyszczących, nerkowatych liściach.


Materiały te pochodzą z tablic edukacyjnych znajdujących się na ścieżkach przyrodniczych w Grodzisku.